Nhiều người Việt Nam khi tìm hiểu về đi Nhật thường bị nhầm lẫn giữa hai chương trình: Tokutei Ginou (特定技能) và Thực tập sinh kỹ năng (技能実習 — Kijun Jisshu). Đây là hai chương trình rất khác nhau — và sự lựa chọn này có thể quyết định 3–5 năm cuộc đời bạn.
So sánh nhanh
- Tên gọi Nhật: 特定技能 (Tokutei) vs 技能実習 (Kijun)
- Mục đích chính thức: Lao động bổ sung nhân lực vs Học nghề, chuyển giao kỹ thuật
- Thời gian tối đa: 5 năm (Tokutei 1) / Không giới hạn (Tokutei 2) vs 5 năm
- Chuyển công ty: ✅ Được tự do trong ngành vs ❌ Gần như không thể
- Đưa gia đình sang: ✅ Tokutei 2 vs ❌ Không
- Mức lương: Bằng người Nhật vs Thường thấp hơn đáng kể
- Yêu cầu tiếng Nhật: N4 hoặc JFT-Basic vs Không yêu cầu (lý thuyết)
Tokutei Ginou — Ưu điểm và nhược điểm
Ưu điểm
- Lương bằng người Nhật cùng vị trí — minh bạch hơn
- Được tự do chuyển công ty trong cùng ngành nếu không hài lòng
- Không bị "giam" tại một công ty nếu điều kiện tệ
- Tokutei 2 là con đường dẫn đến thường trú lâu dài
- Không có khoản phí môi giới bất hợp pháp (pháp luật cấm)
Nhược điểm
- Phải thi 2 bài (kỹ năng ngành + tiếng Nhật) — cần chuẩn bị 6–12 tháng
- Số lượng suất thi tại Việt Nam còn hạn chế với một số ngành
Thực tập sinh kỹ năng — Thực tế không như quảng cáo
Vấn đề tồn tại
Chính phủ Nhật đã thừa nhận nhiều vấn đề của chương trình Kijun Jisshu:
- Lương thấp hơn mức tối thiểu tại một số công ty vi phạm
- Không được chuyển công ty dù bị đối xử tệ — phụ thuộc hoàn toàn vào chủ
- Phí môi giới cao tại Việt Nam (20–80 triệu VND) — nhiều gia đình phải vay nợ
- Tỷ lệ bỏ trốn cao nhất trong các quốc gia phái cử
Tại sao vẫn có người chọn Kijun?
- Không cần thi tiếng Nhật trước khi đi
- Một số công ty tốt vẫn trả lương hợp lý và hỗ trợ tốt
- Sau 3 năm Kijun, được chuyển thẳng sang Tokutei không cần thi
Nhật Bản đang chuyển đổi hoàn toàn
Tháng 6/2023, chính phủ Nhật thông qua kế hoạch xóa bỏ hoàn toàn chương trình Thực tập sinh kỹ năng và thay thế bằng "Chương trình Phát triển nhân lực có tay nghề" (育成就労) với nhiều quyền tự do hơn — thực chất tiệm cận với Tokutei Ginou. Dự kiến có hiệu lực từ 2027.
Khuyến nghị của Nexora: Nếu bạn có thời gian 6–12 tháng để chuẩn bị, Tokutei Ginou là lựa chọn vượt trội. Bạn sẽ có quyền lợi tốt hơn, lương cao hơn và không bị ràng buộc vào một công ty. Liên hệ Nexora để được tư vấn lộ trình phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của bạn.